Şeffaflık
Künye, donanım ve kaynaklar
Sunucunun bağlantı bilgileri, donanımı, doğruluk bütçesi, yedek kaynakları, yapılandırması ve dürüst sınırları — bir zaman sunucusuna güvenmen isteniyorsa bunları yayınlaması gerekir.
Sunucu
bağlanmak için gereken her şeyNTS · RFC 8915
Donanım
zamanı üreten fiziksel zincirDL20 Gen9
3,40 GHz
2133 · ECC
500 GB SSD
| Bileşen | Model | Görevi |
|---|---|---|
| GNSS alıcı | Quectel LC29H · Waveshare GPS/RTK HAT | GPS, GLONASS, Galileo ve BeiDou'yu L1 ve L5 bantlarında birlikte alır. Çift bant, iyonosferik gecikmeyi tahmin etmek yerine ölçmeyi sağlar. Her saniyenin başında bir darbe (PPS) üretir. |
| Anten | Aktif çift bant (L1 + L5), IP67 | Binanın ön cephesinde, klima dış ünitelerinin üzerinde; gökyüzünü geniş bir açıdan görüyor. Her yönden uydu alınıyor (canlı gökyüzü haritasında görülebilir). İçindeki yükselteç sinyali kablo kaybını karşılayacak kadar güçlendirir. |
| Anten kablosu | LMR-400, 20 m | Düşük kayıplı koaksiyel: 1,5 GHz'te 20 metrede yaklaşık 3–4 dB kayıp. Antenin kendi 3 m kablosuna tek bir bağlantıyla eklenir; ikisinin gecikmesi doğruluk bütçesinde telafi edilir. |
| Zaman damgası | Intel i210-T1 (ürün yazılımı 3.25) | PPS darbesi kartın kendi donanım saatine damgalanır. İşletim sistemi araya girmez, kesme gecikmesi hesaba karışmaz. |
| Ağ | Aynı i210 kartı · 1 Gbit/s tam çift yönlü | NTP paketlerini yanıtlayan kart ile saniyeyi damgalayan saat aynıdır. İki saat arasında dönüşüm hatası oluşmaz. |
| Uzaktan yönetim | HPE iLO 4 (2.40) | Sunucu kapalıyken bile güç, konsol ve donanım sağlığı erişimi. Yalnızca iç ağdan erişilir. |
Anakart üzerindeki iki Broadcom BCM5720 portu zaman trafiği için kullanılmaz: donanım zaman damgasını yalnızca PTP paketleri için destekliyorlar, NTP için değil. Zaman trafiğinin tamamı i210 üzerinden geçer.
Doğruluk bütçesi
hata nereden geliyor, ne kadar| Kaynak | Büyüklük | Nasıl ele alınıyor |
|---|---|---|
| Anten ve kablo gecikmesi | ≈ 94 ns telafi edildi | Hesaplanır ve chrony'de sabit bir düzeltme olarak girilir: 20 m LMR-400 ≈ 78 ns, antenin kendi 3 m kablosu ≈ 15 ns. Sabit olduğu için tamamen telafi edilir; düzeltme 21 Eylül 2026'dan beri uygulanıyor. |
| Alıcının PPS hatası | ağla doğrulanan üst sınır birkaç ms · tipik onlarca ns | Bu kalemin mutlak değerini ölçemeyiz: bağımsız bir atom saati referansı gerekir, bizde yok. Ölçebildiğimiz iki şey var: kısa vadeli gürültü darbe kararlılığına dahil (2–7 ns), üst sınır ise altı ülkedeki on bir ağ kaynağıyla farkımız: farklar birkaç milisaniye içinde ve her kaynağın ağ yolu belirsizliğinin (gidiş-dönüşün yarısı) altında kalıyor; yani neredeyse tamamı ağ yolundan geliyor. Çift bantlı bir alıcıda açık gökyüzünde tipik değer onlarca nanosaniyedir. Antenimiz 21 Eylül 2026'dan beri dışarıda: 30 uydu, 40–49 dB-Hz, HDOP 1,0. |
| Donanım damgalama | 2–7 ns ölçüldü | i210'un darbeyi damgalarken gösterdiği kararlılık. Bir saniyelik aralıkların standart sapması olarak ölçüldü. |
| chrony döngüsü | 1–4 ns ölçüldü | Sistem saatinin darbeyi ne kadar sıkı takip ettiği. RMS sapma olarak ölçüldü. |
| Ağ yolu (size ulaşırken) | 0,1–50 ms | En büyük hata kalemi bu ve bizim elimizde değil. Gidiş ile dönüş yolu farklıysa farkın yarısı doğrudan saatinize yansır. Aynı veri merkezindeki istemciler mikrosaniyeler, uzaktakiler milisaniyeler görür. |
Sunucunun kendi saati nanosaniye mertebesinde doğru olsa bile, size ulaşan zamanın doğruluğunu ağ belirler. Bu yüzden coğrafi olarak yakın bir sunucu tercih etmek, uzaktaki "daha hassas" bir sunucudan genellikle daha iyidir.
Ağ ve barınma
nerede duruyor, nasıl bağlıİzmir, Türkiye
Veri merkezi altyapısı: N+1 yedekli jeneratör, kesintisiz güç kaynağı ve iklimlendirme. Yakıt deposu şebeke kesintisinde 72 saatlik çalışmaya yeter. Tesis, 7 gün 24 saat çalışan bir ağ izleme merkezi (NOC) tarafından izlenir.
Ana bilgisayar adı ile IP adresi her iki yönde de eşleşir (ntp.alastyr.com ↔ 5.2.80.90). Zaman trafiği güvenlik duvarında bağlantı takibinin dışında tutulur; yoğun havuz yükü altında bile paket kaybı olmaz.
Yazılım ve izleme
ne çalışıyor, ne kaydediliyor| Katman | Sürüm | Not |
|---|---|---|
| İşletim sistemi | AlmaLinux 10.2 · çekirdek 6.12 | Güvenlik güncellemeleri günlük denetlenir. |
| Zaman sunucusu | chrony 4.8 | NTS, donanım referans saati ve kimlik doğrulamalı üst kaynak desteğiyle derlenmiş. |
| GNSS sürücüsü | gpsd 3.26.1 | Alıcıyı yalnızca okur, ayarlarını değiştirmez. |
| Web sunucusu | nginx 1.26.3 | Site tamamen statik: sunucuda hiçbir dinamik kod çalışmaz, veritabanı yoktur. |
Yedek ve doğrulama kaynakları
uydu kesilirse devreye girer · saatimiz sürekli onlarla karşılaştırılırZaman uydulardan gelir; bu on bir sunucu iki iş görür. Saatimiz onlarla sürekli karşılaştırılır, ve uydu sinyali 10 dakika kesilirse chrony aralarından birbiriyle uyuşanları seçip saati onlarla sürdürür (stratum 2). Hangisinin kullanıldığı "Şu an" sütununda canlı görünür. Yedi bağımsız idari alan olduğu için bir kurum tamamen yanılsa bile diğerleri onu eler. TÜBİTAK UME yurt içinde ve Türkiye'nin ulusal zaman ölçeğine izlenebilir; ölçümlerimizde ağ yolu asimetrisi nedeniyle yaklaşık 5 ms sapmalı görünür — ayrıntı ölçümler sayfasında.
| Kurum | Ülke | Zaman ölçeği | Koruma | Şu an |
|---|---|---|---|---|
| TÜBİTAK UME | Türkiye | UTC(UME) — 5× sezyum + 1× hidrojen maser | düz NTP | yedek |
| PTB · ×3 | Almanya | UTC(PTB) | NTS | yedek |
| Netnod · ×2 | İsveç | stratum 1 | NTS | yedek |
| INRIM · ×2 | İtalya | UTC(IT) | düz NTP | yedek |
| CZ.NIC | Çekya | GPS disiplinli stratum 1 | düz NTP | yedek |
| RIPE NCC | Hollanda | GPS disiplinli stratum 1 | düz NTP | yedek |
| Time.nl | Hollanda | GPS disiplinli stratum 1 | düz NTP | yedek |
Kaynaklar bu sunucudan gerçek NTP protokolüyle ölçülerek seçildi. Gecikmesi düşük görünen bazı adaylar, Cloudflare gibi leap smear uygulayan sunucuları röle ettikleri için bilinçli olarak elendi.
pool.ntp.org üyeliği
bağımsız olarak doğrulanabilirBu sunucu pool.ntp.org projesine kayıtlı ve doğrulanmıştır; Türkiye
ve Avrupa bölgelerinde hizmet verir. tr.pool.ntp.org sorgulayan bir cihaz,
dönen adreslerden biri olarak buraya yönlendirilebilir.
Havuz, erişilemeyen ya da saati 100 ms'den fazla sapan sunucuları DNS yanıtlarından otomatik olarak çıkarır. Bu sunucunun puanını ve ham ölçüm geçmişini aşağıdan bağımsız olarak görebilirsiniz — bu sayfadaki beyanlara güvenmek zorunda değilsiniz.
Yapılandırma ve güvenlik duruşu
ne ayarlandı ve neden| Ayar | Değer | Neden |
|---|---|---|
| Yazılım | chrony 4.8 | +NTS +SCFILTER +SECHASH +IPV6 derleme seçenekleriyle. |
| En az kaynak | minsources 3 | Üç kaynak mutabakat sağlamadan sistem saati ayarlanmaz. |
| Azami kök mesafe | maxdistance 0.1 | 100 ms üstü kaynak kullanılmaz. chrony'nin varsayılanı 3 saniyedir — bu ayar otuz kat sıkıdır. |
| Sorgu aralığı | 64–512 sn | Tüm ağ kaynaklarında aynı aralık; kaynak başına saatte en az yedi örnek toplanır. |
| Örnekleme hedefi | polltarget 8–12 | Frekans tahmininin hızlı oturması için. |
| Interleaved mod | xleave | RFC 9769. İstekte açık; üst kaynakların hiçbiri şu an desteklemiyor, destek gelirse kendiliğinden devreye girer. |
| Kaynak seçimi | gerçek NTP ölçümü | Tahminle değil ölçümle yapıldı; smear uygulayan sunucuları röle eden adaylar elendi. |
| Saat düzeltmesi | yalnızca slew | Çalışan sunucuda saat sıçramaz, yalnızca hızlandırılıp yavaşlatılır. Tek istisna açılış: saat 1 saniyeden fazla yanlışsa ilk üç güncellemede bir kez düzeltilir (makestep 1.0 3). |
| Artık saniye | smear yok | Liste yerelden okunur; istemciye standart leap uyarısı iletilir. |
| Mode 6/7 | yok | chrony'de hiç uygulanmamıştır — monlist tipi yansıtma yüzeyi bulunmuyor. |
| Amplifikasyon | ×1 | Yanıt istekle aynı boyutta: 48 bayt. Yansıtma saldırısında kullanılamaz. |
| Hız sınırı | istemci başına kota | Sınırlananların bir bölümüne yine yanıt verilir; doğru yapılandırılmış istemci bunu fark etmez. |
| Ayrıcalık izolasyonu | seccomp -F 2 | systemd kum havuzuyla birlikte uygulanır. |
| Yönetim arayüzü | yalnızca yerel | 127.0.0.1 ve ::1 dışından erişilemez. |
| Web arayüzü | tamamen statik | Sunucuda PHP, CGI ya da uygulama sunucusu çalışmaz. |
Dürüst sınırlar
bilmen gerekenlerYedekliliğin sınırı: tek sunucu, tek anten, tek konum. Uydu sinyali kesilirse (anten arızası, kablo kopması, sinyal karıştırma) sunucu 10 dakika sonra kendiliğinden yedeğe döner ve altı ülkedeki ulusal laboratuvarlar ile bağımsız stratum-1 sunuculardan beslenen bir stratum 2 olarak çalışmaya devam eder. Geçişi bir nöbetçi servis yönetir; davranışı ölçerek yayımlıyoruz. Bu geçişi gizlemeyiz: o anki katman ve zaman kaynağı status.json ile gnss.json uçlarında canlı olarak yayımlanır. Atom saatli bir tutucu (holdover) osilatörümüz yoktur.
Kritik sistemlerde her zaman birden fazla bağımsız kaynak tanımla — yalnızca bu sunucuya değil, herhangi bir tek sunucuya bağımlı kalma. Yasal olarak izlenebilir zaman damgası gerekiyorsa doğrudan TÜBİTAK UME'nin ilgili hizmetlerine başvurmalısın.
İşletmeci
bu sunucuyu kim çalıştırıyor- Kurum
- Alastyr Telekomünikasyon A.Ş.
- Adres
- 5747 Sokak No:84, Bornova / İzmir, Türkiye
- Telefon
- 0850 850 4678
- İletişim
- hostmaster@alastyr.com — zaman sunucusu işletimi, kötüye kullanım bildirimi
- Güvenlik
- security.txt (RFC 9116)