İçeriğe atla
ntp.alastyr.com — başlangıç sayfası bağlanıyor EN — switch to English

Bilgi

NTP ve NTS: sık sorulan sorular

NTP ve NTS hakkında en çok sorulan on bir soru, ve sunucuyu kullanırken uyman beklenen kurallar.

Sorular ve cevaplar

on bir soru

Kaç NTP sunucusu tanımlamalıyım?

En az üç, ideali dört. Sebebi matematiksel: tek kaynak varsa yanlış zamanı fark edemezsin. İki kaynak anlaşmazsa hangisinin doğru olduğunu bilemezsin. Üç kaynakta biri bozulursa kalan ikisi mutabakat sağlar ve bozuk olan elenir.

Bu sunucuyu tek kaynak olarak değil, kaynaklarından biri olarak tanımla.

NTP ile SNTP arasındaki fark nedir?

Paket biçimi aynıdır; fark istemcinin ne yaptığındadır. SNTP tek ölçüm alır ve saati ona göre ayarlar. Gerçek NTP istemcisi (chrony, ntpd) birden çok kaynağı sürekli ölçer, ölçümleri filtreler, kaynaklar arasında mutabakat arar ve saatin frekans hatasını öğrenip düzeltir.

Sunucu tarafında ikisi aynı görünür. Sunucularında SNTP değil, tam NTP istemcisi kullan.

Artık saniyeyi nasıl işliyorsunuz?

Yaymıyoruz — smear uygulamıyoruz. İstemcilere standart leap uyarısı iletilir. Bu yüzden üst kaynaklarımız arasında smear uygulayan sunucular (time.google.com, time.cloudflare.com) bilinçli olarak yer almaz.

Sen de istemcinde smear uygulayan ve uygulamayan kaynakları karıştırma; artık saniye günü bu iki grup birbirine göre kayar ve istemcin kaynakları karşılıklı olarak "yanlış zaman veren" ilan edip senkronizasyonu tamamen durdurabilir.

Bu sayfadaki sapma ölçümü ne kadar güvenilir?

Kabaca fikir verir, kesin değildir. Ölçüm HTTP üzerinden yapılır: altı istek atılır ve gidiş-dönüşü en kısa olan seçilir — bu, NTP'nin kendi filtreleme mantığının basit bir karşılığıdır ve ortalama almaktan belirgin biçimde daha doğrudur. Sunucu zamanı milisaniye çözünürlüğünde okunur.

Yine de TCP/TLS gecikmesi, tarayıcı zamanlayıcısı ve asimetrik yol nedeniyle birkaç milisaniyelik belirsizlik kalır. Gerçek doğruluk için NTP istemcisiyle ölç: chronyd -Q 'server ntp.alastyr.com iburst'

Sayfayı açık bırakırsam gösterilen saat kayar mı?

Kayması engellenir. Gösterilen saat, cihazının saatine ölçülen sapma eklenerek hesaplanır ve sapma dakikada bir yeniden ölçülür. Sayfa uzun süre açık kalsa da sunucuya göre hizada kalır.

Ancak bu yalnızca bir gösterimdir — sayfanın açık olması cihazının sistem saatini düzeltmez. Onun için NTP istemcini yapılandırman gerekir.

NTS destekliyor musunuz?

Evet. TCP 4460 üzerinden NTS-KE açıktır ve sertifika herkesçe doğrulanabilir bir TLS sertifikasıdır. Kullanımı için NTS bölümüne bak.

Ayrıca kendi üst kaynaklarımızın çoğuna da NTS ile bağlanıyoruz — yani zaman zincirimiz yalnızca bize kadar değil, bizden yukarısında da kimlik doğrulamalı.

Neden stratum 1 değilsiniz?

Stratum 1 olmak için GPS/GNSS alıcısının ve PPS donanımının sunucuya fiziksel olarak bağlı olması gerekir. Bu sunucuda öyle bir donanım yok.

Ancak stratum bir kalite notu değil, kaynağa uzaklık ölçüsüdür. İyi bağlanmış bir stratum 2, aşırı yüklü ya da uzak bir stratum 1'den daha doğru zaman verebilir. Gerçek kalite root delay, root dispersion ve jitter ile ölçülür — üçü de canlı durum bölümünde yayınlanıyor.

Türkiye'de yaz saati uygulaması var mı?

Hayır. Türkiye 2016'dan beri yıl boyunca UTC+03:00 kullanır, saat ileri/geri alınmaz. Sisteminde saat dilimi Europe/Istanbul olarak ayarlıysa ve tzdata paketin güncelse doğru davranır.

Eski tzdata sürümleri hâlâ yaz saati uygulamaya çalışabilir; yılda iki kez bir saatlik kayma yaşıyorsan ilk bakacağın yer budur.

IPv6 destekliyor musunuz?

Evet2a06:ad40:0:1::90. Hem NTP (123/udp) hem NTS-KE (4460/tcp) IPv6 üzerinden çalışır; ileri ve geri (PTR) DNS kayıtları tutarlıdır.

Ana bilgisayar adını kullanırsan istemcin uygun olanı kendisi seçer.

Doğrudan mı bağlanmalıyım, yoksa havuz üzerinden mi?

İkisi de doğru, en iyisi ikisini karıştırmak. Bu sunucu pool.ntp.org projesine kayıtlıdır, dolayısıyla tr.pool.ntp.org yazdığınızda zaten buraya düşebilirsiniz — ama havuz her sorguda farklı sunucular döndürür, hangisine bağlandığınızı önceden bilemezsiniz.

Doğrudan ntp.alastyr.com yazmanın iki avantajı var: adres sabittir ve NTS ile kimlik doğrulamalı bağlanabilirsiniz; havuz adresleri NTS desteklemez. Önerimiz: bir kaynak olarak bizi doğrudan tanımlayın, yanına çeşitlilik için birkaç havuz adresi ekleyin.

Üretim ortamında kullanabilir miyim?

Evet, bunun için tasarlandı. Ancak servis olduğu gibi sunulur, hukuki bir garanti verilmez. Kritik sistemlerde her zaman birden fazla bağımsız kaynak tanımla — yalnızca bu sunucuya değil, herhangi bir tek sunucuya bağımlı kalma.

Yasal olarak izlenebilir zaman damgası gerekiyorsa doğrudan TÜBİTAK UME'nin ilgili hizmetlerine başvurmalısın.

Kullanım kuralları

Servis ücretsizdir. Herkes için çalışır kalması bu birkaç kurala bağlı.

  1. IP yerine ana bilgisayar adı kullan. Bakım ve altyapı değişikliğinde IP adresleri değişebilir; ad her zaman doğru yeri gösterir. NTS için zaten zorunludur.
  2. Sorgu aralığını 64 saniyenin altına indirme. Doğru yapılandırılmış bir istemci zaten 64–1024 saniye arasında sorgular. Daha sık sormak doğruluğu artırmaz — chrony gibi istemciler ölçümleri kendileri filtreler, gereksiz sorgu yalnızca gürültü üretir.
  3. Büyük cihaz filoları için kendi iç sunucunu kur. Yüzlerce cihazı doğrudan buraya yönlendirme; ağında iki-üç NTP sunucusu çalıştır, onları buraya bağla, cihazları onlara yönlendir. Hem senin için daha doğru, hem herkes için daha adil.
  4. Her zaman birden fazla kaynak tanımla. Tek kaynağa bağlı istemci, o kaynak yanlış zaman verdiğinde bunu fark edemez. En az üç kaynak tanımla ki istemci aralarında mutabakat arayabilsin — bu sunucu da tam olarak bunu yapıyor.
  5. Ürün içine gömmeden önce haber ver. Bir cihazın ya da yazılımın varsayılan NTP adresi olarak buranın yazılması, tek bir güncellemeyle trafiğin katlanması demektir. Önce bize yaz.
  6. Hız sınırlaması uygulanır. Aşırı sorgulayan istemcilerin bir bölümü sessizce yanıtsız bırakılır. Bu bir ceza değil, servisi herkes için ayakta tutma yöntemi — doğru yapılandırılmış bir istemci bunu hiç fark etmez.